Wydanie I, 2007,

Copyright 2007: Janusz Krzyżowski

ISBN: 83-60440-04-2

Wydawca:
Indian Association Poland i SUBAMARUS




Raghupati Sahay Firaq Gorakhpuri był jedną z najważniejszych postaci w poezji urdu przez ponad pół stulecia i był uważany za mistrza typowo wschodniego wiersza – gazela. Nie będzie przesadą powiedzieć, że po Mirze Taki Mirze i Mirza Ghalibie był on największym mistrzem tej formy poetyckiej. Jego styl cechowała szlachetna prostota i zmysłowość. Wzruszającą słodyczą przypomina poezję Mira, choć Firaq, dzięki dogłębnej znajomości literatury światowej i refleksyjności poezją swą penetrował niewątpliwie szersze obszary współczesnego świata. Innym znaczącym osiągnięciem twórcy były udane próby reformowania języka urdu. Zbliżył go do swego kraju rodzinnego – Indii, oczyszczając ze zbędnych naleciałości persko-arabskich i elementów skojarzeń typowo islamskich. Wprowadził do niego natomiast powszechnie rozumiane słowa i pojęcia zaczerpnięte z klasycznego sanskrytu i języka hindi. W ten sposób nadał poezji urdu nowy blask i znacznie rozszerzył słownictwo, uprzednio zdominowane przez perskie naleciałości.
Tak więc gazele Firaqa są zdecydowanie nowatorskie, a sens owych zmian sprowadza się do odwoływania się do nieco odmiennej, wysublimowanej estetyki, do łączenia naszej jednostkowej egzystencji z uniwersum. I chociaż współcześni mu twórcy powielali stare, często jałowe wzorce tradycyjnych gazeli, w gazelach Firaqa wyczuwa się subtelność i obecność problematyki współczesnego świata.
Poeta urodził się w 1896 roku i wzrastał w rodzinie biorącej żywy udział w ówczesnych wydarzeniach kulturalnych. Ojciec jego był również uznanym poetą. Pierwsze gazele Firaqa powstały, gdy poeta nie ukończył jeszcze dwudziestu lat. Po uzyskaniu magisterium w zakresie literatury angielskiej otrzymał skierowania do Indyjskiej Służby Cywilnej, prestiżowej agencji rządowej – kopii słynnej Brytyjskiej Służby Kolonialnej. Młody poeta zrezygnował z tego stanowiska. Nie chciał służyć kolonialnym panom. W tym czasie wstąpił jednak do Partii Kongresowej, która była pod wpływem wielkich przywódców narodu – Mahatmy Gandhiego i Jawaharlala Nehru. Po pewnym czasie został jej drugim sekretarzem.
Wkrótce jednak Firaq zdał sobie sprawę, że polityka nie jest jego żywiołem, odsunął się od niej i zaczął wykładać literaturę angielską na prestiżowym uniwersytecie w Allahabadzie. Po kilku latach został mianowany profesorem na tej uczelni i pracował na tym stanowisku aż do 1961 roku. Jego wychowankami jest wielu wybitnych intelektualistów indyjskich. Praca na uczelni dawała mu wiele satysfakcji i pozwalała poświęcić więcej czasu poezji. Wkrótce też stał się uznanym twórcą i stawiany był w jednym szeregu z sir Mohammadem Iqbalem, Faizem Ahmad Faizem, Joshim Malhibadim i Majazem Lakhnavim. Jego geniusz pozwolił mu wspiąć się na wyżyny sztuki poetyckiej.
Jak wielu poetów tworzących gazele Firaq jest piewcą miłości. Potrafi wyrażać wszystkie skomplikowane stany ludzkiego ducha ogarniętego tym uczuciem, a fundamentalne prawdy, które porusza, czynią jego poezją uniwersalną. Szczególnie fascynowały go wszystkie zmysłowe aspekty piękna. Nawet seks nie był dla niego tematem tabu, gdyż uznaje, że cielesność nie jest wrogiem duchowości. Potrafił z umiłowaniem i wielką delikatnością opisywać poszczegółne fragmenty kobiecego ciała. W tym względzie był wiernym uczniem jednego z największych poetów sanskrytu – Kalidasa. Niech jeden z dwuwierszy Firaqa służy tu jako przykład:

Spójrz w lustro ukochana, jak po miłosnym zbliżeniu
twe dziewicze piękno nabrało nowych rumieńców.


Po latach, w których poezja Firaqa jaśniała radosna zmysłowością, zaczęło się pojawiać pasemko rezygnacji i melancholii, aż wreszcie stała się ona podstawowym odcieniem emocjonalnym jego późniejszej twórczości. Zmartwienia Firaqa – podobnie jak smutki Mira wywodziły się z osobistych trudnych przeżyć i ogólnej sytuacji, w jakiej znajdował się kraj poety. Jego nieudane małżeństwo było niewątpliwie jednym z powodów smutku. Poeta stał się człowiekiem zgorzkniałym. Wspominał o tym związku, że czuje się tak, „jakby połknął kawałek kaktusa”.
Mimo własnych smutnych przeżyć, rozczarowania do polityki i niezadowolenia ze zmian, jakie zachodzą w kraju, poeta nie stał się nigdy zgorzkniałym cynikiem. Zawsze wierzył w wielkość człowieka i zarówno w istocie ludzkiej, jak i w całym wszechświecie – na zasadzie wyznawania swoistego panteizmu – widział cząstki boskiego majestatu. Na tej zasadzie uważał, że istnieje swoista więź między człowiekiem a naturą, między Ziemią a niebiosami. Można niekiedy dopatrywać się w jego twórczości „smutnych akordów humanizmu”, ale przecież natura ludzka zawsze była i będzie splotem przeciwieństw.
Wielki poeta zmarł w 1982 roku, a jego śmierć pozbawiła poezję urdu najwybitniejszego z mistrzów. Stworzył poetyckie imperium mądrości i wrażliwości oraz wielu nowatorskich inspiracji. I choć „umarł król”, nadal trwa imperium poezji – królestwo gazela. Takie właśnie przesłanie pozostawił po sobie sam Firaq, nigdy nie popadając egoistycznie w samouwielbienie.
W tej książce próbowaliśmy ze skarbca jego poezji zaprezentować, choć małą cząstkę bogactwa myśli, wrażliwości czy skojarzeń – wybitnego poety języka urdu dwudziestego wieku.

O autorze przekładu filologicznego
Surender Bhutani zaczął pisać poezję, będąc młodzieńcem. Jego przydomkiem literackim jest Zahid, co oznacza samotnika - pustelnika. Wydał dotąd 5 tomików poezji w języku urdu. W Polsce wydał 5 książek z poezją. Wiele jego wierszy ukazywało się w magazynach literackich Indii i Pakistanu. Życie i filozofia, to główne pola jego zainteresowań i twórczości. Od czasu studiów, a następnie pracy akademickiej jako profesor arabistyki i studiów islamskich zafascynowany jest mistyką sufizmu i jej poetycką ekspresją - gazelami. Obecnie mieszka w Polsce.

O autorze przekładu poetyckiego
Janusz Krzyżowski jest lekarzem i podróżnikiem zafascynowanym Orientem. Wydał kilka albumów poświęconych kulturze Indii oraz dokonał przekładu sufickiej poezji perskiej. Jest również autorem książek dla dzieci przedstawiających bajki Wschodu. Obecnie pracuje wspólnie z Surendrem Bhutanim nad tłumaczeniami poetów piszących w języku urdu. Dotąd wydali wspólnie 5 tomów tłumaczeń.





Zapraszam do przeczytania książki



Do oglądania książki w formacie e-book potrzebny jest program Adobe Reader®
Jest to bezpłatny program, który mozna pobrać (download) ze strony firmy ADOBE®  klikając na poniższy obrazek:




 

O autorze Dyplomy Wydarzenia Artykuły Kontakt
Aforyzmy Moje Youtube Tajwan Recenzje
Poezja Książki Bajki Książki medyczne

 


Strona główna

Licznik: